Werk- of dienstkleding en beschermende kleding  (THIP 2008-6)

Vraag

Wat wordt precies verstaan onder werk of dienstkleding en beschermende kleding gedragen in de gezondheidszorg?

Antwoord:

Inleiding

Uit het landelijk commentaar binnengekomen op de conceptrichtlijn: „Persoonlijke beschermingsmiddelen” en „Persoonlijke hygiëne medewerkers” blijkt dat over het dragen van beschermende kleding nog veel onduidelijkheid bestaat. Zo was niet helder wat precies wordt verstaan onder werk- of dienstkleding en beschermende kleding en of deze beschermende kleding disposable moet zijn of dat reusable ook toegestaan is en of plastic halterschorten gerekend mogen worden tot de beschermende kleding of dat deze een andere functie hebben.

Werkkleding

Werkkleding wordt ook wel dienstkleding genoemd en wordt in de gezondheidszorg gedragen door medewerkers betrokken bij de patiëntenzorg. Onder patiëntenzorg wordt in deze de lichamelijke zorg verstaan en niet de sociale contacten. Naast de directe patiëntenzorg wordt ook werkkleding gedragen door medewerkers die werken met patiëntenmateriaal, door medewerkers op de centrale sterilisatieafdeling en in de keuken en door schoonmaak personeel. Deze dienstkleding heeft korte mouwen om de handhygiëne niet in de weg te staan, behalve op een laboratorium waar met materiaal wordt gewerkt waarbij contact met de huid vermeden moet worden. In dat geval dienen de lange mouwen als bescherming tegen besmetting met chemicaliën of andere gevaarlijke stoffen. Naast dat werkkleding een z.g. beschermende functie heeft, wordt het in de gezondheidzorg ook gedragen vanwege de herkenbaarheid. Onder dienstkleding wordt verstaan een uniform (jurk of hes en broek), doktersjas, laboratoriumjas of scrubsuit.

Beschermende kleding:

Uit oogpunt van algemene voorzorgsmaatregelen.

Beschermende kleding die wordt gedragen met als doel de eigen- of dienstkleding te beschermen tegen vochtig worden of besmet raken bestaat uit het volgende:

1. Jasschort met lange mouw
2. Jasschort met korte mouw
3. Plastic halterschort ook wel „slagerschort” genoemd.
4. Overall

Ad 1. Jasschorten met lange mouwen.

Dit zijn schorten die gedragen worden bij de verzorging cq. behandeling van patiënten die opgenomen worden in strikte isolatie zoals bij MRSA en scabiës crustosa. Deze schorten zijn of wel disposable ofwel reusable. Disposable schorten worden na gebruik weggegooid en reusable schorten mogen gedurende één werkperiode van 8 uur worden gedragen. Na ieder gebruik worden deze schorten met de buitenkant naar binnen toe in de sluis opgehangen zodat de besmette binnenkant niet in contact kan komen met de omgeving.
Sommige schorten zijn gemaakt van vochtwerend materiaal. Deze kunnen worden gedragen bij behandeling cq. verzorging van de patiënt indien spatvorming kan optreden. Mocht de kans groot zijn dat door bepaalde handelingen cq. patiëntencontacten het beschermende schort erg nat kan worden, zoals tijdens het baden van een patiënt, dan draagt men over de beschermende kleding een plastic halterschort.

Ad 2. Jasschorten met korte mouw

Jasschorten met korte mouw worden gedragen ter bescherming van de kleding waarbij een gerede kans bestaat om in contact te komen met patiëntenmateriaal. Deze gerede kans bestaat bij de lichamelijke verzorging van de patiënt, uitzuigen, wondverzorging etc.. Ook deze schorten zijn zowel disposable als reusable en ook hier worden de reusable schorten zo uitgetrokken en opgehangen zodat de buitenkant van de schort naar binnen toe is gedraaid en geen bron van besmetting kan zijn voor de omgeving. Ook hier geldt weer dat indien men verwacht dat de kleding nat kan worden er over de beschermende kleding een plastic halterschort wordt gedragen. Beschermende jassen met korte mouwen worden altijd gedragen bij patiënten die worden verpleegd in contactisolatie omdat zij zijn geïnfecteerd met Clostridium difficile of het norovirus.

Ad 3. Plastic halterschorten

Plastic halterschorten worden dus uitsluitend gebruikt over de eigen- of dienstkleding of over de beschermende kleding heen indien deze nat kan worden.

Ad 4. Disposable overalls

Er zijn speciale maatregelen afgesproken voor de verpleging van patiënten met hemorrhagische virale koortsen en GGO’s waarbij alleen gebruik gemaakt mag worden van disposable overalls en deze maatregelen zijn te vinden in de specifiek hierop gerichte richtlijnen.

Bescherming patiënt

Uit oogpunt van patiëntveiligheid wordt beschermende kleding gedragen over de eigen- of dienstkleding heen bij patiënten die zijn opgenomen in beschermende isolatie. De patiënten hebben een sterke of zeer sterke verminderde weerstand en moeten beschermd worden tegen micro-organismen vanuit de omgeving. Afhankelijk van de ernst van de verminderde weerstand wordt hier een jas met lange mouwen gedragen of een jas met korte mouwen

Steriele OK jassen

Steriele jassen die worden gedragen tijdens de operatie worden ook gedragen uit oogpunt van patiëntveiligheid. Deze jassen hebben lange mouwen en zijn steriel omdat tijdens de ingreep er een open verbinding bestaat met steriel weefsel. De OK-jassen zijn zowel disposable als reusable en beide vormen zijn gemaakt van waterafstotend materiaal.

Conclusie

1. Jasschorten met lange mouw: Disposable of reusable worden gedragen bij patiënten in strikte isolatie zoals bij MRSA en scabiës crustosa.
2. Jasschorten met korte mouwen: bij het verwachten van spatten of bijvoorbeeld bij de verpleging van patiënten opgenomen voor Clostridium difficile of norovirus.
3. Plastic halterschorten worden alleen gedragen als extra bescherming over de dienst- of beschermende kleding heen.
4. Overall in speciale gevallen zoals beschreven in specifieke richtlijnen.

Uit oogpunt van patiëntenveiligheid.

1. Jasschorten met lange mouwen gedragen bij behandeling cq. verzorgen van patiënten met een zeer ernstige verminderde weerstand en die met speciale luchtbehandeling zijn opgenomen. Deze jassen met beschermende functie zijn dan vaak ook steriel.
2. In de overige gevallen wordt een jasschort gedragen met korte mouwen.
3. OK jassen zijn steriel, hebben een lange mouw, zijn waterafstotend en worden gedragen bij steriele ingrepen omdat steriel weefsel beschermd moet worden tegen micro-organismen vanuit de omgeving.

Arbo

Andere overwegingen voor het dragen van beschermende kleding liggen op het terrein van de arbo en daar zal in een komende THIP-DOC verder op in worden gegaan.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie