De
temperatuur van het waswater (THIP 2006-6)
Vraag
Waarom wordt
er in de nieuwe richtlijn Linnengoed geen uitspraak meer gedaan over de
temperatuur tijdens het wasproces en wordt gezegd dat dit de
verantwoordelijkheid is van de wasserij. In een aantal gezondheidszorg-
instellingen wordt “in huis” gewassen en wordt geen gebruik gemaakt
van een externe wasserij.
Antwoord
In de oude
richtlijn Linnengoed werd gezegd dat linnengoed bij een temperatuur van
tenminste 60º C gewassen moet
worden met gebruik van een totaal wasmiddel. Een totaal wasmiddel is een
bleekmiddel bevattend wasmiddel. In de nieuwe richtlijn wordt gesteld dat de
wasserij verantwoordelijk is voor een goed wasproces. Een wasproces dat moet
voldoen aan de in de WIP gestelde eisen. De WIP geeft hierin dus niet meer aan
wat de eisen zijn ten aanzien van de temperatuur. Met deze stelling wordt er
dus vanuit gegaan dat alle was van gezondheidszorginstellingen door een extern
bedrijf wordt gewassen. En dat deze bedrijven aan professionele maatstaven
moeten voldoen waarvan de eisen zijn vastgelegd in het handboek voor het
certificatie schema (Certex).
In de
praktijk blijkt echter dat nog veel instellingen wasgoed in eigen beheer
wassen. In deze thipdoc zal worden uitgelegd waarom de WIP is overgegaan tot
het niet meer noemen van een temperatuur van 60º C maar dat het handhaven van deze temperatuur nog wel wenselijk is. In de
Certex wordt deze temperatuur van 60º C nog wel genoemd.
Wasproces
Een
wasproces bestaat uit het wassen in een wasmachine van linnengoed met gebruik
van een wasmiddel, gevolgd door een droog proces en in veel gevallen een
strijkproces.
Bij wassen
in een wasmachine speelt niet alleen de temperatuur een belangrijke rol maar
ook het verdunningseffect van het water en het gebruikte wasmiddel. De
temperatuur is niet alleen van invloed op de kiemdodende werking tijdens het
wassen maar ook van het losmaken van bepaalde producten uit het wasmiddel. Zo
blijkt dat het microbiologische waseffect bij een temperatuur van 60º C veel hoger is door deze twee invloeden dan wassen bij 40ºC.
Europees
onderzoek
Uit een
groot Europees onderzoek gedaan in 2003 door het National Institute for
consumer research in Oslo Noorwegen in opdracht van de European
Commision, gedaan in vier Europose landen waaronder Nederland,
bleek dat
indien werd gewassen bij een temperatuur van 60º C het microbiologische effect veel beter was dan bij het wassen bij 30 en
40º C. Nu kan niet al het
linnengoed gewassen worden bij een dergelijke hoge temperatuur en met gebruik
van een bleekmiddel bevattend wasmiddel. Wol bijvoorbeeld wordt over het
algemeen gewassen bij een temperatuur van 20 - 30º C en donkere kleding
bij een temperatuur van 40º C. Hierbij wordt geen bleekmiddel gebruikt. Uit het Europese onderzoek
blijkt ook dat wassen op een temperatuur van 30 of 40º
C geen goed microbiologische resultaat geeft. Qua micro-organismen was er
weinig verschil aan te tonen tussen de was vóór
en ná
het wasproces. Behalve in Spanje. Daar werd gewassen bij een lage temperatuur
maar werd gebruik gemaakt van een extra spoelfase aan het eind van het
programma. Hieruit bleek dat niet alleen de temperatuur en het zeeppoeder een
kiemdodend effect heeft maar ook het verdunningseffect van het water.
Droog proces
en strijken
Indien
gebruik wordt gemaakt van een machinale wasdroger dan worden tijdens het
drogen veel micro-organismen nog afgedood en ook strijken heeft een
kiemdodende werking. Wanneer kleding wordt gedroogd en goed droog is dan
zullen de Gramnegatieve m.o. zijn verdwenen.
Ontwikkelingen
en advies
Op het
gebied van wasprocessen wordt door de zeepfabrikanten veel onderzoek gedaan.
Zo wordt gekeken naar welke rol de temperatuur en de bleekactivatoren spelen
op het wasproces, de extra spoelfase en de microbiologische
effectiviteit. Ook nieuwe processen waarbij zilver wordt gebruikt zijn thans
in onderzoek.
Omdat deze
onderzoeken nog gaande zijn en we thans niet beschikken over data die aangeven
dat het microbiologisch veilig is om bij een temperatuur van minder dan 60º C
te wassen, moeten we als advies deze temperatuur toch aanhouden.
Voor deze THIP-DOC heb ik dankbaar gebruik gemaakt van de adviezen van Prof. P.
Terpstra,
hoogleraar Consumententechnologie en Productgebruik, Universiteit van
Wageningen.
Literatuur:
1: An investigation
of domestic laundry in
Europe
– Habits, hygiene and technical performance. Institute for consumer
research,
Oslo, Noorwegen. Anne-Helene Arild, Ragnhild Brusdal, Jan Tore Halvorsen
Gunnarsen,
Paul Terpstra, Inge van Kessel. 2003.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie