Schoenhoesjes (THIP 2002–2)

Vraagstelling:

Waarom wordt in de richtlijn no. 5a van de WIP: “Infectiepreventie in operatiekamers” geadviseerd om geen plastic schoenovertrekken te dragen?

Antwoord:

Door de Werkgroep Infectie Preventie wordt geadviseerd om op het operatiekamercomplex geen schoenhoesjes te dragen ¹. Ook de CDC guideline for Surgical Site Infections uit 1999 adviseert om geen schoenhoesjes te gebruiken ⁽²⁾. De reden hiervoor is dat het moeilijk is het hoesje aan en uit te trekken zonder de handen te besmetten ⁽³⁾. Verder blijkt uit de literatuur dat het dragen van schoenhoesjes niet bijdraagt tot het verminderen van de bacteriële flora van de vloer en al helemaal niet tot het verminderen van postoperatieve wondinfecties. In 1991 is door Humphreys e.a. in de Journal of Hospital Infections een artikel gepubliceerd over het voorkomen van micro-organismen op de vloer vergeleken tijdens twee periodes, een periode waarbij wel en een periode waarbij geen schoenhoesjes werden gedragen ⁽⁴⁾ . Uit de analyse van de resultaten kon worden geconcludeerd dat er geen significante verschillen aantoonbaar waren tussen de beide perioden. In een in 1973 gepubliceerd artikel van Hambraeus e.a. ⁽⁵⁾ werd al eerder aangetoond dat het dragen van schoenhoesjes niet bijdroeg tot vermindering van de bacteriële contaminatie van de vloer. Maar stel dat het dragen van schoenhoesjes wel zinnig zou zijn, dat het de bacteriële flora op de vloer zou verminderen dan zou een eerste vereiste zijn dat de schoenhoesjes tijdens gebruik heel bleven. In de literatuur zijn twee studies te vinden waarin gekeken is naar de doorlaatbaarheid en de mechanische stabiliteit van de schoenhoesjes. Jones e.a. heeft gedurende vijf dagen 1387 gebruikte schoenhoesjes verzameld en gevuld met water om de eventuele lekken op te sporen. Slechts 29% van de schoenhoesjes bleken na gebruik nog intact te zijn ⁽⁴⁾.  Uit een ander onderzoek bleek dat de binnenkant van 32 van de onderzochte 102 schoenhoesjes visueel met bloed besmet waren. Dit laatste zegt wat over de ondoordringbaarheid van het materiaal. Er ontbreken klinische studies die het positief effect van het dragen van schoenhoesjes op het aantal postoperatieve wondinfecties aangeven. Mede daardoor en door het bovenstaande verhaal is de WIP met de CDC van mening dat het dragen van schoenhoesjes moet worden ontraden.

Literatuur

1. WIP- richtlijn no. 5a: Infectiepreventie in operatiekamers. Leiden, januari 2002.
2. Mangram AJ, Horan TC, Pearson ML. Guideline for prevention of surgical site infections. Am J Infect Control 1999;27;2:97-132.
3. Carter R. Ritual and risk. Nursing times 1990;86:63-4.
4. Humphreys H, Marshall RJ, Ricketts VE, Russell AJ and Reeves DS. Theatre over-shoes do not reduce operating theatre floot bacterial counts. J Hosp Infect 1991;17:117-23.
5. Hambraeus A, Malmborg AS. The influence of different footwear on floor bacterial counts. Scand J Infect Dis 1979;11:243-6.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie