Het gebruik van nagellak in de gezondheidszorg  (THIP 2008-4)

Vraag

Moet het dragen van nagellak door gezondheidszorgmedewerkers uit het oogpunt van hygiëne en infectiepreventie worden verboden?

Antwoord:

Inleiding: Uit het landelijk commentaar binnengekomen op de conceptrichtlijn “Persoonlijke hygiëne medewerkers” blijkt dat veel commentaar is op de aanbevelingen gegeven onder het kopje “Nagels” en het dragen van nagellak. De aanbeveling luidt: “Nagellak dient intact te zijn, d.w.z. mag niet afgebrokkeld of geschilferd zijn. Door de professionals wordt in het commentaar gesteld dat dit moeilijk te controleren is en derhalve verboden moet worden.

Literatuur

“Studies have documented that subungual areas of the hand harbor high concentrations of bacteria, most frequently coagulase-negative staphylococci, gram-negative rods (including Pseudomonas spp.), Corynebacteria, and yeasts (14,342,343). Freshly applied nail polish does not increase the number of bacteria recovered from periungual skin, but chipped nail polish may support the growth of larger numbers of organisms on fingernails (344,345). Even after careful handwashing or the use of surgical scrubs, personnel often harbor substantial numbers of potential pathogens in the subungual spaces (346–348)” ⁽¹⁾. Dit stuk is overgenomen uit de CDC richtlijn: “Hand hygien in healthcare settings” uit 2002, waar ook specifiek wordt gezegd dat het dragen van vers aangebrachte nagellak geen verhoogd risico is ^(2–4).

Ook andere publicaties laten zien dat het dragen van vers aangebrachte nagellak geen risico is voor een verhoogd kans op besmetting. Uit een studie gedaan door Wynd Ca et al en gepubliceerd in de AORN (Association of Perioperative Registered Nurses) 1994 blijkt dat nagellak die korter dan vier dagen was aangebracht, geen verhoogd aantal bacteriën geeft op de handen in vergelijk met personen waarbij geen nagellak was aangebracht. Was de nagellak oud en afgebrokkeld dan was er wel een verschil⁽⁵⁾.

Door de groep van E. Larson uit de USA is onderzoek gedaan naar het vóórkomen van het aantal bacteriën op de handen van proefpersonen waarvan op een hand nagellak was aangebracht en op de andere hand niet. Na vier dagen vertoonde de hand met de gelakte nagels wel afbrokkeling van de nagellak maar er werd geen verschil van het aantal bacteriën op beide handen aangetoond ⁶⁾.

In de AORN richtlijn staat de volgende aanbeveling: “If used, nail polish should not be chipped. Studies have demonstrated that chipped nail polish may support the growth of organisms on the fingernails.While no studies have demonstrated a relationship between freshly applied nail polish and infection,^[1] there is concern that individuals with fresh manicures may be hesitant to perform rigorous hand hygiene in an effort to protect their nails. Compromises in hand hygiene technique may then lead to transmission of infection. If nail polish is worn, it should not be worn for more than 4 days. At the end of 4 days, nail polish should be removed and freshly reapplied. Individuals who choose to wear nail polish should be guided by their surgical conscience, which requires a combination of clinical experience, judgment, critical thinking, and the ability to question a practice when one believes it is not the right thing to do”.

Overwegingen

Uit de literatuur kan geen bewijs worden gevonden dat het verbieden van nagellak rechtvaardigt. De motivatie dat intact zijn van nagellak niet is te controleren, kan voor de WIP geen reden zijn om een dergelijk verbod op te nemen in haar advisering. De WIP richtlijnen worden gezien als de Professionele Standaarden op het gebied van infectiepreventie maar de instellingen zijn vrij om van de WIP-richtlijnen af te wijken als zij dat beargumenteerd kunnen doen en de afwijking van de richtlijnen hetzelfde resultaat oplevert als de adviezen gegeven in de WIP-richtlijnen. Deze THIP-DOC en de daarin vermelde literatuur kan een middel zijn om gezondheidszorgmedewerkers te wijzen op het goed en verantwoord gebruik van nagellak zodat een verbod op het dragen niet nodig is.

Literatuur:

1. Guideline for Hand Hygiene in Health-Care Settings. Oktober 25, 2002/51 (rr16);1-44.
2. Gross A, Cutright DE, D'Allessandro SM. Effect of surgical scrub on microbial population under the fingernails. Am J Surg 1979;138:463-7.
3. Pottinger J, Burns S, Manske C. Bacterial carriage by artificial versus natural nails. Am J Infect Control 1989;17:340-4.
4. McNeil SA, Foster CL, Hedderwick SA, Kauffman CA. Effect of hand cleansing with antimicrobial soap or alcohol-based gel on microbial colonization of artificial fingernails worn by health care workers. Clin Infect Dis 2001;32:367-72.
5. Wynd CA, Samstag DE, Lapp AM. Bacterial carriage on the fingernails of OR nurses. AORN J 1994;60(5):796-805.
6. Baumgardner CA, Maragos CS, Walz J, Larson E. Effects of nail polish on microbial growth of fingernails. Dispelling sacred cows. AORN J 1993;58(1);84-88.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie