Lyorthol®  (THIP 2000-1)

Vraag:

Sinds het voorjaar 1999 mag Lyorthol® niet meer worden gebruikt in ziekenhuizen als grofdesinfectans. Welk ander desinfectiemiddel kan nu op een verantwoorde manier worden gebruikt ter vervanging van Lyorthol®

Antwoord:

Door de Inspectie Gezondheidsbescherming is een besluit uitgevaardigd dat met ingang van 1 maart 1999 het desinfectiemiddel Lyorthol® niet meer mag worden gebruikt. Dit besluit heeft consequenties voor het geven van goede adviezen met betrekking tot desinfectie van grote oppervlakken en voorwerpen.

Lyorthol® behoort tot de langst gebruikte desinfectantia en is een middel dat een reinigende en desinfecterende werking heeft voor oppervlakken en voorwerpen mits deze niet zijn besmet met bloedbevattend materiaal. Het heeft dus een gecombineerde werking.

De drie andere middelen die in aanmerking zouden kunnen komen voor desinfectie van grote oppervlakken en voorwerpen zijn chloor en chloorverbindingen, quaternaire ammoniumverbindingen en alcohol 70%.

Chloorpreparaten hebben een breed spectrum en zijn goedkoop. Chloor echter werkt corrosief en wordt door organisch materiaal geïnactiveerd. Chloor heeft geen reinigende werking en kan niet net zo als Lyorthol® worden gezien als een gecombineerd reinigings- en desinfectiemiddel. Aan het gebruik van chloor zal dus eerst een huishoudelijke reiniging vooraf moeten gaan, een verdubbeling dus van de werkzaamheden.

In de richtlijn van de Werkgroep Infectie Preventie nr. 17a: ‘Tuberculose’ wordt Lyorthol® 2% aangeraden voor gebruik als grofdesinfectans. Als alternatief staat in dezelfde richtlijn 1000 ppm chloor aanbevolen. Helaas is chloor in deze concentratie in strijd met de Wet Bestrijdingsmiddelen. Wat wel in Nederland wettelijk mag worden gebruikt is het middel Actisan-5 L®, toelatingsnummer 8960N. De toegestane dosering hierbij is 4 tabletten op een liter water, hetgeen 6 g. actief chloor op een liter water oplevert, gelijk aan 6000 ppm actief chloor.

De WIP is van mening dat met een dergelijke oplossing niet te werken is. De sterkte kan gezondheidsklachten bij de gebruiker veroorzaken.

Quaternaire ammonium verbindingen (QAV) hebben behalve bactericide eigenschappen ook reinigende eigenschappen, overeenkomend met die van zeep. De werkzaamheid beperkt zich echter tot bacteriën, lipofiele virussen, sommige schimmels en gisten. Hydrofiele virussen, mycobacteriën en sporen zijn ongevoelig. QAV werken beter op Gram-positieve dan op Gram-negatieve bacteriën. QAV worden geïnactiveerd door materialen als katoen en gazen omdat deze de actieve componenten absorberen en tevens vindt inactivatie plaats door hard water. Gezien het beperkte werkingsspectrum en de mogelijkheid van contaminatie met gram-negatieve bacteriën beveelt de WIP het gebruik van QAV als grofdesinfectans niet aan.

Alcohol 70% is snelwerkend, heeft een breed spectrum en is niet toxisch, maar mag vanwege zijn grote ontvlambaarheid niet worden gebruikt als desinfectiemiddel op grote oppervlakken.

Voor desinfectie van vloeren en voorwerpen, waarbij geen sprake is van verontreiniging met bloed-bevattende materialen, komt chloor 250 ppm in aanmerking. Men moet er wel op bedacht zijn dat voorafgaande aan de desinfectie huishoudelijk moet worden gereinigd.

Concluderend kan worden gesteld dat er geen goed toegelaten alternatief is voor de desinfectie van grote oppervlakken en materialen met het vervallen van Lyorthol®.

Het is daarom wenselijk dat Lyorthol® weer beschikbaar komt op de Nederlandse markt. Tevens is er een behoefte aan toelating van chloor in een sterkte van 1000 ppm. Als dit wordt gerealiseerd hoeft desinfectie van oppervlakken en voorwerpen geen probleem te zijn in de Nederlandse ziekenhuizen.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie