Hoofddoeken (THIP 2000–4)
Vraag:
Regelmatig
wordt ons de vraag gesteld of tijdens de behandeling, c.q. de verzorging van
de patiënt een hoofddoek mag worden gedragen. Een belangrijke reden om de
vraag te stellen is dat in toenemende mate medewerkers uit religieuze
overweging er aan hechten een hoofddoek te dragen.
Antwoord:
Het
antwoord op deze vraag is niet nieuw, maar ligt verscholen in het verleden.
Immers,
in de middeleeuwen al werd onder andere door nonnen hoofdbedekking in de vorm
van een sluier gedragen. Niet alleen het hoofdhaar, maar ook de hals en de
schouders waren bedekt.
In
de middeleeuwen waren de ziekenzusters voornamelijk nonnen en in de loop van
de eeuwen daarna is de verzorging van zieken uitgegroeid tot een echt beroep
en deed de lekenverpleegkundige haar intrede. Ook deze lekenverpleegkundigen
hebben tot in de jaren zestig van de vorige eeuw tijdens hun werkzaamheden
hoofdbedekking gedragen. Dit werd niet gedaan uit religieuze overweging, maar
uit het oogpunt van hygiëne. De lengte van de sluier werd echter steeds
korter zodat de zuster uit de jaren vijftig slechts een niet al het haar
bedekkend kapje droeg wat meer een herkenningsfunctie had en geboren was uit
traditie dan bijdroeg tot infectiepreventie.
Het
dragen van hoofdbedekking door verpleegkundigen werd dan ook in het begin van
de jaren zeventig van de vorige eeuw afgeschaft.
Hygiëne
In
het hoofdstuk ’Surgical Infections Including Burns’van Dr. Kluijtmans(1)
in Wenzel, Williams & Wilkins 1997 staat te lezen dat het haar van
neusdragers van Staphylococcus aureus ook vaak is gekoloniseerd met dezelfde
S.aureus. In de literatuur zijn infecties beschreven die veroorzaakt zijn door
S. aureus in het haar van leden van het operatieteam. Deze gegevens zouden het
dragen van hoofdbedekking op de operatiekamer kunnen rechtvaardigen.
Om
dezelfde reden wordt het dragen van hoofdbedekking ook aangeraden bij patiënten
met brandwonden die worden verpleegd in beschermende isolatie en om besmetting
van het eigen haar te voorkómen bij patiënten die voor MRSA worden verpleegd
in strikte isolatie.
Gezien
het hoge percentage Staphylococcus aureus dragerschap (25%) zou het dragen van
hoofdbedekking op gewone verpleegafdelingen misschien tot voordeel strekken.
Advies
van de WIP
Verpleegafdeling
Uit
het oogpunt van infectiepreventie ziet de WIP geen bezwaar tegen het dragen
van hoofdbedekking tijdens de verzorging, c.q. behandeling van patiënten.
De
hoofdbedekking dient zo gedragen te worden dat tijdens de uitvoering van de
werkzaamheden het materiaal van de hoofdbedekking niet in contact komt of kan
komen met de patiënt of met patiëntenmateriaal.
De
hoofddoek dient dagelijks vervangen te worden door een schone hoofddoek en het
materiaal van de hoofddoek moet bestand zijn tegen wassen op een temperatuur
van 60°C of hoger.
Operatieafdeling
Indien
op de OK een hoofddoek wordt gedragen, dan gelden daarvoor dezelfde regels als
op een verpleegafdeling. De hoofddoek dient op de OK zo gedragen te worden dat
het materiaal niet in aanraking komt met de patiënt, patiëntenmateriaal of
instrumentarium. Omdat de hoofddoek
wordt besmet met eigen flora moet de al gedragen hoofddoek bij het betreden
van de OK vervangen worden door een schone hoofddoek die uitsluitend wordt
gedragen op de OK. Ook hier geldt dat het materiaal van de hoofddoek bestand
is tegen een wastemperatuur van ten minste 60°C. Extra hoofdbedekking, dus
een operatiemuts over de hoofddoek heen wordt niet noodzakelijk geacht.
Literatuur
- Kluijtmans J. Surgical infections including
burns. In: Wenzel, Williams & Wilkins, Prevention and control of
nosocomial infections, chapter 37. Baltimore, 1997.
Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie
| 
