Bewaartermijn van flexibele scopen (THIP 2003–1)

Vraag:

Wat is de bewaartermijn van flexibele endoscopen die na gebruik gereinigd, gedesinfecteerd en gedroogd zijn?

Antwoord:

In de richtlijn ”Reiniging en desinfectie van endoscopen”, nr. 21 van april 2001 wordt op pagina 12 onder paragraaf 2.8 het drogen van scopen besproken.

Na machinale reiniging en desinfectie van de scoop volgt een automatisch droogproces.

Na dit droogprogramma worden de buitenzijde van de scoop en de kanalen ook nogeens nagedroogd met behulp van (verwarmde) droge en stofvrije perslucht. Na dit gehele proces kan worden verwacht dat de scoop droog is. De scoop echter is een complex systeem en het is niet mogelijk om de binnenzijde van de scoop visueel te controleren op achtergebleven vocht. Mocht men daarom nog twijfelen of de scoop echt droog is dan kan een aparte droogkast worden gebruikt. De exacte droogtijd is afhankelijk van het gebruikte apparaat maar minimaal 30 minuten.

Is de scoop gedroogd dan dient de scoop stofvrij te worden bewaard in een schone kast die af te sluiten is. Met het drogen van de scoop wordt beoogd uitgroei van micro-organismen (m.o.), vooral van Gram-negatieve m.o. te voorkomen.

Indien men om wat voor reden dan ook echter twijfelt aan het droogproces, dan dient de scoop, indien het langer dan vier uur geleden is dat de scoop gebruikt is, vóór gebruik opnieuw te worden gedesinfecteerd.

De tijd van vier uur is niet gebaseerd op klinisch onderzoek of op infectiegegevens maar op het feit dat, na een latentietijd, de lag-fase, de bacteriegroei op gang komt. Indien uitgroei van m.o. plaatsvindt, heeft dit na vier uur zo’n niveau bereikt, dat opnieuw desinfectie van de scoop is geïndiceerd.

Het aangeven van een exacte houdbaarheidstermijn van een scoop bij twijfel aan het droogproces is door de WIP niet te geven. Dit is geheel afhankelijk van diverse omstandigheden zoals het aantal en de groeisnelheid van de na het desinfectieproces aanwezige micro-organismen. Maar indien het gehele reinigings-, desinfectie- en droogproces wordt uitgevoerd in een deugdelijke endoscoopwasher, die regelmatig wordt gecontroleerd op zijn proces-parameters, kan men ervan uitgaan dat het risico op herbesmetting door met name Gram-negatieve m.o. klein is. Wil men echter uitgaan van een nul-risico dan zal men iedere scoop, kort voor gebruik opnieuw moeten desinfecteren, omdat het niet mogelijk is de binnenkant van de wanden visueel te controleren.

Conclusie

Indien gebruik wordt gemaakt van een goed werkende endoscoopwasher waarvan regelmatig de procesparameters worden gecontroleerd, er tevens gebruik wordt gemaakt van een droogkast en de scoop in een stofvrije en afgesloten kast wordt bewaard, dan is opnieuw desinfectie niet aan de orde. De scoop mag dus, bij wijze van spreken, een jaartje blijven hangen.

Dit geldt voor alle scopen, zowel de eenvoudige longfunctiescoop als de ERCP-scoop.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie