Behandeling TEE-scopen na gebruik (THIP 2003–5)

Vraag

Hoe moeten de TEE-scopen (Trans-Esophageale-Echotransducers) worden behandeld na gebruik bij een patiënt?

Antwoord:

De TEE-scopen die geen kanalen bevatten, worden ingebracht in de oesophagus en komen derhalve in contact met de wel of niet intacte slijmvliezen.

Volgens het Spaulding classificatieschema behoort de TEE-scoop tot de semikritische hulpmiddelen omdat deze in contact komt met de slijmvliezen. Dit houdt in dat de scoop na gebruik dusdanig moet worden behandeld dat deze vrij is van micro-organismen, met uitzondering van sporen. Intacte slijmvliezen zoals die van de luchtwegen en het maagdarmkanaal zijn gewoonlijk resistent tegen bacteriesporen maar gevoelig voor andere micro-organismen zoals bacteriën, virussen en mycobacteriën.

Om besmetting met deze m.o. te voorkomen, verlangen semi-kritische hulpmiddelen minimaal hoogwaardige desinfectie.

Gebruikte methodes:

Machinale reiniging en desinfectie:

Om hoogwaardige desinfectie te bereiken wordt als eerste de machinale behandeling in een scopenreinigings- en desinfectiemachine als eerste aangewezen. TEE-scopen echter zijn niet geheel onderdompelbaar. Om de scoop toch in een machine te behandelen moet er een speciale constructie zijn om het niet onderdompelbare gedeelte af te schermen.

In het Leids Universitair Medisch Centrum is een constructie bedacht waarbij dit mogelijk is. Er is een soort waterdichte cassette ontwikkeld die het niet onderdompelbare gedeelte afschermt tegen vocht en die het mogelijk maakt om de gehele TEE-scoop in de machine te behandelen. Het niet onderdompelbare gedeelte wordt, voordat het in de cassette wordt geplaatst goed huishoudelijk gereinigd en vervolgens afgenomen met alcohol 70%. Het niet onderdompelbare gedeelte komt niet direct in contact met de slijmvliezen van de patiënt maar door handcontact van de behandelaar bestaat wel de kans dat dit gedeelte is besmet met patiëntenflora.

Handmatige reiniging en desinfectie

Indien machinale reiniging en desinfectie niet mogelijk is, bijvoorbeeld door het ontbreken van een scopendesinfector, of omdat het compartiment van de scopendesinfector te klein is voor een dergelijk cassette, dan kan de scoop na gebruik en goede huishoudelijke reiniging, geplaatst worden in een bak/buis met een door de fabrikant aanbevolen desinfectiemiddel. Dit desinfectiemiddel moet voldoen aan de hierboven beschreven microbiologische eisen. Omdat bij deze werkwijze het desinfectans open aan de lucht wordt gebruikt, zal ter bescherming van het personeel luchtafzuiging rond de omgeving van de bak/buis moeten plaatsvinden. Het gedeelte dat niet onderdompelbaar is, wordt eerst gereinigd en vervolgens afgenomen met een geschikt desinfectiemiddel.

Na handmatige desinfectie dient de scoop, bij voorkeur, te worden afgespoeld met steriel water om contaminatie van de scoop met bacteriën die aanwezig zijn in kraanwater te voorkomen.

In de praktijk echter is dit niet altijd haalbaar en wordt kraanwater gebruikt.

Indien gebruik wordt gemaakt van kraanwater dient de scoop na het afspoelen heel goed gedroogd te worden en droog te worden bewaard. Dit laatste om uitgroei van micro-organismen te voorkomen.

Auteur:
Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie