Gebruik Endosheaths

gebruik Endosheaths (THIP 2007-2)

Vraag

In het Tijdschrift van Hygiëne en Infectiepreventie (THIP) 2003-2, is een THIP(DOC) verschenen „Gebruik KNO-scoop zonder kanalen met endosheath” (condoom) waarin werd gesteld dat de reinigings- en desinfectieprocedure tussen twee patiënten in, bij het gebruik van een endosheath niet mag vervallen.
Dit advies is al enige jaren oud en de vraag is of dit standpunt nog steeds van kracht is.

Antwoord:

In het verleden heeft de WIP gesteld dat reiniging en desinfectie bij gebruik van een condoom noodzakelijk was, omdat er geen antwoord kon worden gegeven op twee belangrijke vragen:

is het condoom 100% lekdicht voor virussen en bacteriën?
kan het condoom veilig, dus zonder besmetting van de scoop, worden aangebracht en verwijderd?

Om een antwoord te geven op vraag twee heeft de WIP via de website van de Vereniging voor infectiepreventie in de gezondheidszorg (VHIG) een enquête gehouden onder haar leden van de VHIG. Op deze enquête hebben 16 ziekenhuizen gereageerd. In 50% van deze ziekenhuizen worden de condooms gebruikt. De condooms worden gebruikt bij TEE procedures, KNO scopen zonder kanalen, en bij slaaponderzoek/snurken. Vier ziekenhuizen geven aan dat de condooms tijdens gebruik nooit scheuren, drie ziekenhuizen geven aan dat dit zeer zelden voorkwam en één instelling geeft aan dat dit vroeger wel het geval was geweest, maar tegenwoordig niet meer voorkomt.

Op de vraag of de condooms gemakkelijk zijn te verwijderen was acht maal het antwoord ja mits het condoom goed werd aangebracht.

Uit het antwoord op de open vragen bleek dat een aantal positief oordeelde t.a.v. het gebruik, omdat:

	gebruikers voordelen zagen vanwege het vervallen van het reinigingsproces en alleen tussentijdse desinfectie noodzakelijk was en dat daardoor de scoop of probe hierdoor minder lang uit de roulatie was.
	Door het gebruik van een condoom het reinigingsproces vervalt en dit kostenbesparend werkt.
	het gebruik van een condoom de procedure, die zich nu alleen beperkt tot desinfectie, gemakkelijker is geworden; TEE probes zijn namelijk niet onderdompelbaar, waardoor alles handmatig moet gebeuren.

Een aantal oordeelde negatief t.a.v. het gebruik, omdat:

	Het vaardigheid vereist het condoom goed om te doen en goed te verwijderen.
	Het zicht soms wazig is.
	Het condoom soms stroef naar boven geschoven kan worden.

Eisen gesteld aan een condoom

Door de WIP worden een aantal eisen gesteld aan het gebruik van een condoom bij scopen zonder kanalen en probes.

	Er mogen alleen condooms worden gebruikt waarvan de fabrikant heeft aangetoond dat zij impermeabel zijn voor micro-organismen. De impermeabiliteit moet zijn getest met een virus dat niet groter is dan 30 nm. conform de door de FDA gegeven richtlijn¹.
	Alleen condooms mogen worden gebruikt waarvan de fabrikant heeft aangetoond dat zij op een aseptische wijze kunnen worden aangebracht en verwijderd.

Samenvatting

Concluderend n.a.v. deze enquête en op basis van de ervaringen van de WIP-leden zelf, kan gezegd worden dat indien het condoom op een deskundige wijze wordt omgedaan, op een deskundige wijze wordt verwijderd, de juiste maat voor de betreffende scoop of probe wordt gebruikt en de scoop of probe na het verwijderen van het condoom bij een patiënt wordt gedesinfecteerd, de tussentijdse reiniging kan komen te vervallen.

Dat tussentijdse desinfectie wel is geïndiceerd komt voort uit het feit dat niet is uit te sluiten dat besmetting toch heeft plaatsgevonden. Bij voorkeur vindt machinale desinfectie plaats omdat dit een te valideren proces is. Handmatige desinfectie wordt alleen aanbevolen indien machinale desinfectie niet mogelijk is doordat de scopen of probes bijvoorbeeld niet onderdompelbaar zijn zoals een TEE probe. Dan vindt desinfectie plaats door middel van een gaas gedrenkt in alcohol 70–80% waarmee de scoop of probe, met een contacttijd van 30 seconden, wordt afgenomen.

Uiteraard blijft de eis van tussentijdse reiniging bestaan als er sprake is van visuele verontreiniging van de scoop of probe na het verwijderen van het condoom of indien het condoom tijdens het gebruik is gescheurd.

Literatuur

>Guidance for manufacturers seeking marketing clearance of ear, nose and throat endoscope sheaths used as protective barriers. US Department of Health and Human services, Food and Drug Administration, Center for devices and radiological health. FDA. March 12, 2000.

Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.
T(H)IP-DOC - Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie